Anasayfa | ye Girii | ye Ol | Otel Ara | Gezi Rotas Tavsiyelerim | letiim | Knye

  -   







zmir-eme Yarmadas  zmir
 Alaat
 Allianoi
 Asklepios-Pergamon (Bergama)
 Bergama (Pergamum)
 Claros Kalntlar - zdere
 esme
 iftlikky-Kumbeach
 Efes (Ephesos)
 Kemalpasa Ulucak Deve Gresleri
 Tarihi Camiler-Kiliseler ve Sinagoglar
Otel Ara

yle birka gnlk geziye ne dersin? te rota nerilerim:

Antik dnyann en byk kehanet merkezinden biri olan, zmir li Menderes ilesi zdere beldesine bal Ahmetbeyli Ky snrlar iinde bin yllk Klaros Apollon Tapna bulunuyor.


. . XII. yzylda kuruluundan .S. IV, yzylda terk ediliine dein bir Bilicilik Merkezi olarak ilev yapm olan Kutsal Alann lokalizasyonu C. Schuchhardt tarafndan 1886 ylnda yaplmtr. Schuchhardtn ardndan Ales vadisindeki aratrmalar 1904 ylnda Th. Macridy Bey tarafndan balatlmtr. Macridy Bey, 1907 ylnda Kutsal Alanda alvyal dolgudan yzeyde kalabilen tek stunun anm yzeyinden, kutsal alan saptam ve sondaj yaparak kantlamtr. Ancak Klarosdaki ilk bilimsel kaz Th. Macridy ve Ch. Picard tarafndan 1913 ylnda balam ve bu kaz dneminde Gneydeki Propylon ve dousundaki byk eksedra ile 125 yazt bulunmutur. Birinci Dnya savann balamas nedeni ile kaz terk edilmitir.

Klarosun ikinci. dnem kazlar 1950 ylnda epigraf L. Robert tarafndan balatlm, 1961 ylna dein devam eden kazlarda, bugn ayakta olan Apollon Klarios, Artemis Klaria Tapnaklar ve Apollon, Artemis ve Letonun antsal klt heykelleri ile doudaki sunaklar, kutsal yolun batsnda yer alan onur yaztlar, gne saati ve koltuk gn na karlmtr.

Kutsal Alandaki nc dnem kazlar J. De La Genire tarafndan 1988 ylnda balatlmtr. Bu dnemde mimari eserler olarak Apollon ve Artemise adanm olan erken Arkaik, ge Arkaik ve Hellenistik sunaklar ok zengin sunularla, pimi toprak figrinler (1500 adet ) ortaya karlmtr. Ayrca ender eserlerden olan iki mermer Arkaik Kuros heykeli, Hellenistik dneme tarihlenen birok mermer heykel balar ve nik eser olan yz adet hayvan balama bloklar Hekatomb bulunmutur.

KLAROS TALANINA TURZMC TEPKS


--------------------------------------------------------------------------------

Antik dnyann en byk kehanet merkezinden biri olan, zmir li Menderes ilesi zdere beldesine bal Ahmetbeyli Ky snrlar iindeki bin yllk Klaros Apollon Tapnann yanbanda ta oca almas giriimine yerel halk, zdere Belediyesi ve Klaros Kaz Bakan Prof.Dr Nuran ahinden sonra sivil toplum rgtleri ve turizmcilerden de sert tepki geldi.

Kuadas Turist Rehberleri Dernei (KURED) yneticileri, TRSAB yesi seyahat acenteleri temsilcileri ve evre gnllleri ve yerel tarih aratrmaclarndan oluan heyet, yerinde incelemelerde bulunup yre halk, zdere Belediyesi Avukat ve Kaz Bakan Prof.Dr Nuran ahinle grtkten sonra, ta oca iletme msadesinin iptali iin alacak davalara mdahil olmaya karar verdi. Turist Rehberleri Dernei (KURED) Bakan Ali Karapnar, Aslnda blge iin en doru ve hayrl olan, tm havzann birinci derece arkeolojik ve doal sit alan ilan edilmesidir dedi.

Yolun kenarnda, ta ocana bal beton santralnn ina edilmesi planlanan alanda 1992'den beri gezginci arclk yapan Erzurum Tekma lesi Geit Ky'nden Abdurrahman Koak 600 kovan sayesinde drt ocuunun ikisini niversitede, birini lisede, birini de orta retimde okutuyor.

Yrenin narenciye ieklerinden beslenen arlarnn rettii iek baln satan Koak, doay bozmann arclk sektrn ldreceine dikkati ekerek "imizi zaten zor artlarda yapyoruz: kuraklk var, devletin destei yok, bir de bu gzel doa rantlarn eline verilirse arclk tamamen lr, Trkiye ithal bala mahkm olur. retici olarak, hi kimsenin doay bozmaya hakk olmadn dnyorum. lkemize sahip kmak zorundayz" diyor.


85 yanadaki Selanik gmeni Mehmet Pala ise "Evvel halk sal var, ta oca alrsa burann havas, doas yok olacak" dedi. Kendini bildi bileli Ahmetbeyli'de yaadn belirten Mehmet Dede, "Ne mutlu bana ki Atatrk'n memleketinde domuum. Ama O bu gnleri grseydi kemikleri szlard. Zira, amlar, orman, arazisi yok edilen bir kyde kyl de yok olacaktr" diye konutu. Ta oca alannn kyn tapulu arazisinden daha byk olduuna dikkati eken Mehmet Pala, "Talar, ocan yola 3 km mesafede olduunu sylemiler, oysaki sadece yz metre mesafede" dedi.

Sayet Claros'ta ta ocana msade edilirse, Ahmetbeyli ve ile kylerinin srtn dayandklar dalar birka sene ierisinde Kuadas'nda Kubeta ta ocann neden olduu felaket ile tanacaklar. (Resimleri bytmek iin zerlerine tklayn)


Tapnan yaknnda bulunan Ahmetbeyli ve ile Ky sakinlerinin balca geim kaynann organik tarm ve yeni yeni gelimekte olan turizm olduunu kaydeden Kuadas Turist Rehberleri Dernei KURED Bakan Ali Karapnar ise, ta ocann bu iki kayna da kknden kurutacan savundu. Havzada 130 bin mandalina ve 6 bin zeytin aac olduuna dikkati eken Karapnar, turizmcilerin Ahmetbeyli Yolu olarak bildikleri yolun, zmir Adnan Menderes Havalimanna gelen turistlerin zdere ve Kuadasna geli-gidi transferlerinde kullanlan ok nemli bir turistik gzergh olduuna dikkati ekerek, Bu gzerghn insan ruhunu dinlendiren doal gzellii Adnan Menderes Havalimannda karladmz ve yine oradan lkelerine uurladmz misafirlerimize verdiimiz en anlaml Ho geldiniz ve Gle gle mesajlardr. Bu yol, her gn yzlerce kamyonun kullanmna alnca, turistik amal kullanm sona erecek, grup ziyaretleri ile yeni yeni tanan Klaros Kehanet Merkezi de daha domadan katledilen bir kltr miras olarak tarihe geecek. ki gnde bir 100 kilo dinamit kullanlarak gerekletirilecek patlamalar 3.6 byklnde depreme edeerde sarsnt yaratacak, Klarosta ta ta zerinde kalmayacak, yre halknn psikolojisi bozulacak, blgede yazl olan Trkler mlklerini satp kurtulmak isteseler bile alc bulamayacaklar diye konutu. Ta ocann, Klaros Tapnann inasnda ve paha biilmez deerdeki heykellerinin yapmnda kullanlan mermerin karld antik ocaklar da kapsayan 100 hektar alana kurulacana dikkati eken Karapnar, Bunun iin binlerce aa kesilecei, ta oca eteklerinde, yolun kenarna beton santrali ina edilecei ve gnde 2 bin 835 ton malzemenin 160 i makinas ve kamyonla tanaca bilgisini aldk. Blgenin kltr mirasna, doasna, insan kaynaklarna ve ekonomisine ynelik bu byk katliam nlemek iin, bata TRSAB olmak zere, konuya duyarl tm sivil toplum rgtleri el ele vererek firmann maden arama ve iletme ruhsatnn iptali iin hukuk mcadelesinde yer almaldrlar dedi.

Turist Rehberleri Derneinin birinci grevinin yelerine i bulmak olmas gerekirken, greve geldikleri 2005 ylndan beri ii gc bir yana brakp, kltr mirasmza, doal kaynaklarmza ve insan kaynaklarmza kasteden giriimlerle mcadeleyi adeta asl grev edindiklerini kaydeden Karapnar Zira, gn gemiyor ki bizlerin ekmek kapmz olan kltrel ve meslek corafyamzda kltr, doa ve insan kaynaklarna ynelik yeni bir tehdit ortaya kmasn. Torbalda Metropolis antik kenti eteklerinde organize sanayi blgesi kurulmak istenmesi, Yataanda, Lagina Hekate Kutsal Alan yaknnda, sanki birincisi yeterince lm kusmam gibi, ikinci bir termik santral ina edilmek istenmesi, Kaz Dalarnda yrtlen altn arama sondajlar, Pamukkale Hierapolis antik kentinde Turizm Danma Brosunun boaltlarak yerine yiyecek iecek tesisi yaplmak istenmesi, mill parklarda Alan Klavuzluu ad altnda, turist rehberlii meslei ile badamayan bir uygulamann hayata geirilmesi gibi, cennet vatanmz ve hayatmz cehenneme evirmeye ynelik, giriimlerin karsnda olmak dn ve bugn olduu gibi yarn da birinci grevimiz olacakdiye konutu.



Kyller KURED heyetinin sorularn yantlad
Rumlardan kalma karakol binas
Karakol binas giriinin merdiven basamaklar anti Klaros'tan devirme talardan oluturulmu



Kyn modern camisini zmir Bykehir Belediyesi ina ettirmi. Bir rum evi: talarndan bazlar Apollon tapnandan devirme... ...rnein bu ta bir kitabe. Son satrnda" TEMENOS" yazyor; yani "Kutsal Alan". Belli ki Apollon Tapna'n kastediyor.

Ahmetbeyli, eski ad "Gvurky" olan bir Rum ky. Burada gllerin hakimiyeti gze arpyor. Hatta kyller "Gl" konu edinen bir de ark (dikkatinizi ekeriz: "Trk" deil, "ark") bestelemiler. lk dizeleri yle:
"Gller arasnda seni bensiz gren olmu...
Dydum ki o gzel gzlerini ok seven olmu..."
Kuadal yerel tarih aratrmacs ve Roma- Bizans- Seluklu - Osmanl Su Yollar Aratrmacs enol Eski kyn eski Rum emesi nnde. ...ve Klaros Apollon Kutsal Alan

Devasa klt heykellerinin herbir ayak parma enol Eskin'in boyuna yakn... Herbir heykelin baca en az 6 kii kadar byk...
Klarosun Yeri ve Corafi Konumu



zmir ili, Menderes ilesi, Ahmetbeyli Ky snrlar iinde kalan, Klaros Kutsal Alan, Cumaovasnn (Menderes) gneyinde, ovay gneydeki Kuadas Krfezine balayan Ahmetbeyli Vadisinin (Ales) taban dzlnde yer alr. Kutsal Alann . . 294 ylna dein bal olduu kuzeydeki anakenti Kolophona (Deirmendere) uzakl 13 km., bu tarihten sonra bal olduu gneydeki ana kenti Notiona (Sahil evleri) uzakl ise 2 km. dir.


Kutsal Alann Lokalizasyonu ve Kazlarn Tarihesi

. . XII. yzylda kuruluundan .S. IV, yzylda terk ediliine dein bir Bilicilik Merkezi olarak ilev yapm olan Kutsal Alann lokalizasyonu C. Schuchhardt tarafndan 1886 ylnda yaplmtr. Schuchhardtn ardndan Ales vadisindeki aratrmalar 1904 ylnda Th. Macridy Bey tarafndan balatlmtr. Macridy Bey, 1907 ylnda Kutsal Alanda alvyal dolgudan yzeyde kalabilen tek stunun anm yzeyinden, kutsal alan saptam ve sondaj yaparak kantlamtr. Ancak Klarosdaki ilk bilimsel kaz Th. Macridy ve Ch. Picard tarafndan 1913 ylnda balam ve bu kaz dneminde Gneydeki Propylon ve dousundaki byk eksedra ile 125 yazt bulunmutur. Birinci Dnya savann balamas nedeni ile kaz terk edilmitir.

Klarosun ikinci. dnem kazlar 1950 ylnda epigraf L. Robert tarafndan balatlm, 1961 ylna dein devam eden kazlarda, bugn ayakta olan Apollon Klarios, Artemis Klaria Tapnaklar ve Apollon, Artemis ve Letonun antsal klt heykelleri ile doudaki sunaklar, kutsal yolun batsnda yer alan onur yaztlar, gne saati ve koltuk gn na karlmtr.

Kutsal Alandaki nc dnem kazlar J. De La Genire tarafndan 1988 ylnda balatlmtr. Bu dnemde mimari eserler olarak Apollon ve Artemise adanm olan erken Arkaik, ge Arkaik ve Hellenistik sunaklar ok zengin sunularla, pimi toprak figrinler (1500 adet ) ortaya karlmtr. Ayrca ender eserlerden olan iki mermer Arkaik Kuros heykeli, Hellenistik dneme tarihlenen birok mermer heykel balar ve nik eser olan yz adet hayvan balama bloklar Hekatomb bulunmutur.


Klarosun drdnc, ancak birinci dnem Trk Kazlar 16 Temmuz 2001 tarihinde Bakanlar Kurulu karar ile Nuran ahin bakanlnda balatlmtr. 1997 ylna dein bir Fransz Kazs olan Klaros Kazs 2001 ylndan itibaren bir Trk Kazsna dntrlmtr.


Apollon Klarios Bilicilik Merkezinin Tarihsel Geliimi

Kutsal alann kuruluu, Kolophon kentinin Akha kolonizasyonu dnemine dein gitmektedir. Kolophon kentinin yerel halk karlardr. Kentin Myken yerleimi, . . XIII. yzyl sonu, XII. yzyl banda, Giritten gelen, Akha kkenli gmenlerle balar. Kentin Myken yerleiminin kurucusu Rhaikostur (Oikistes). Kente, Akha kkenli gmenlerin ardndan, Yunanistann Thebai kentinden srlen bir grup Thebaili gmen gelir. Kolophona gelen gmenler arasnda, Apollon rahibi Teiresiasn kz Mantoda vardr. Rhaikosla evlenen Manto, Delphoi Apollonunun emri ile Apollon Klarios Bilicilik Merkezini kurar. Baz antik yazarlara gre, Klarosdaki kutsal kaynak, lkesinden srlen Mantonun gz yalarndan olumutur. Bilicilik merkezi, Troia savalar srasnda Kolophonun yneticisi olan Rhaikosla Mantonun olu ve ayn zamanda Apollonun kahini olan Mopsos dneminde nlenir. Apollon Klarios Kutsal Alanna ilk kiisel ba vurular Aleksandros la (Byk skender) (Yeni Smyrnay kurma ryas iin bavurusu) balar ve youn ekilde devam eder. ilgin olan bugn Yortanl Kurtarma kazs ile gn na karlan Allianoi Salk Merkezi hakknda bilgi veren tek yazar olan Aelius Aristides, Apollon Klariosun nerisi ile Allianoi gitmi ve Allianoi Salk Merkezi ve buradaki yerleime ait ok snrl olan bilgi kendisi tarafndan verilmitir. Aristidesin Allianoi Salk Merkezine gelme yks, Klaros Kutsal Alanndaki (Ahmetbeyli) bir yazttan bilinmektedir (onur heykeli kaidesindeki yazt halen Kutsal Alanda bulunmaktadr). Hastal nedeni ile endieli olan Aristides, vey babas Zosimosu kahin tanr Apollon Klariosa kehanet ba vurusu iin gnderir. Tanr, Aristidese Telephosun nl kentinin (burada Pergamon kast ediliyor) olduu Kaikos vadisindeki Asklepios kr merkezine deil, ifal sular olana gideceksin kehanetinde bulunur. Aristidesde Hieroi Logoi (Kutsal Konumalar) adl eserinin nc konumas olan Allianoi Sularna Yolculuk a Beni buraya tanr (Apollon) gnderdi szleri ile balar. Kahin Tanr Apollonun, salk iin ba vuru da bulunan kiileri, salk tanrs olu Asklepiosa gitmelerini bildiren kehanetler vermesi ok doaldr. Apollon Klariosa salk sorunlar nedeni ile ba vuran baz kentlerden (Kaisera Troketta, Kallipolis, Pergamon . S. II. yzylda Bat Anadoluda veba salgnnn olduu anlalmaktadr. Bilicilik merkezinin en nl olduu dnem . S. II. yzyldr. nl Bilicilik merkezine Kuzey Afrikadan- ngiltereye dein ba vurularn yapld bilinmektedir. Ayrca Apollon Klarios Bilicilik Merkezine Hellenler dnda Barbarlarn da ba vurabilmesi nlenmesine neden olmutur. Delphoi Apollonuna Hellenler dnda hi kimse ba vuruda bulunamyordu. Bu kutsal alan dnya vatandal kavramnn uyguland Anadoludaki ikinci merkezdir.

Kaynak: Kured.org

Kategoriler: Antik Kentler ve ren Yerleri