Anasayfa | ye Girii | ye Ol | Otel Ara | Gezi Rotas Tavsiyelerim | letiim | Knye

  -   







Dou Anadolu  Ar
 Ar
 shak Paa Saray
Otel Ara

shakpaa saray Doubeyazt'a hakim bir tepe zerinde Ar dann grlemedii tek noktaya yerletirilmi. Saray binas yaln bir kayalk zerine oturmu olup aadan bakldnda tam bir kartal yuvasn andrr. Sadece dou tarafnda kk bir dzlk vardr. Sarayn giri kaps buradadr. Ayn zamanda en dar cephesidir. Burada yer alan sarayn giri kaps savunma bakmndan en zayf noktasdr. Bu kap, stanbul ve Anadolu'da kurulan saraylarnkinden farksz olup, ta iilii ve oymacl ynnden muntazamdr.

shakpaa Saray, saraydan te bir klliyedir. stanbul Topkap Saray'ndan sonra son devirde yaplm saraylarn en nlsdr. Saray mistik grnm ile sizi bir masal dnyasna gtrmektedir.

Dogubeyazt'n 8 km gneydousunda, Eski Doubeyazt'n kayalklar zerindedir. Sarayn harem girii zerinde bulunan kitabesinde;

"Bin yz ile doksan dokuz oldu buna tarih,
shaka meram zere kem kl d cihan"

yazldr. Buradan yapnn H.1199 (M.1784) tarihinde yaptrld anlalmaktadr. Kitabede ad geen shak ise, II.shak Paa'dr. Yap yaklak yz yllk bir dnem ierisinde tamamlanmtr. Dolaysyla 1634-1680 yllar arasnda Beyazt Sancakbeylii'ni yapan olak Abdi Paa dneminde yapnn imarna balanlm ve 1784 ylnda II.shak Paa dneminde yap tamamlanmtr.7.600 metrekarelik (115x50 m) bir sahada yaplan sarayn inas 99 yl srmtr.


shakpaa Saray u mimari blmlerden meydana gelir:

1. D cephe,
2. Birinci ve ikinci avlu,
3. Selamlk dairesi,
4. Cami binas,
5. Aevi (Darzziyafe),
6. Hamam,
7. Harem dairesi odalar,
8. Merasim ve elence salonu,
9. Takkaplar,
10. Cephanelik ve erzak odalar,
11. Trbe binas,
12. Frn,
13. Zindan,
14. mimariden baz blmler (kaplar, pencereler, dolaplar, erbetlikler, mineler vs.)


Saray iki avlu ve bu avluda bulunan yaplar topluluundan meydana gelmitir. Birinci avludaki yaplarn bazlar yklmtr. Drt taraf yaplarla evrili ikinci avlu dikdrtgen planldr. Girie gre sa tarafta selamlk ve onun arkasnda haremlik vardr. Bunlarn sonunda cami ve trbe bulunmaktadr. Trbe Seluklu kmbet mimarisi slubunda ina edilmitir.

ki avlu ve bu avlularda yaplm blmlerden oluan sarayda, binalar "U" eklinde dzenlenmitir. Birinci avluya girii salayan ta kap, da doru kntldr. Her iki ynden yuvarlak altar stunla takviye edilmitir. Yzey yuvarlak kemerli, mukarnas kavsaral bir ni iine alnmtr. Asl giri kaps bask kemerli olarak dzenlenmitir. Ta kap; kabartma bitki motifleri, stilize aalar, mukarnas andran bezemeler ve kemerlerle sslenmitir. Birinci avluda; nbeti odas, eme, muhafz koular, zindan ile at koum ve araba yerleri bulunur.

Orta avlu, drt taraf eitli binalar ile evrilmi olup, dikdrtgen planldr. Bu ksmda, hizmetli odalar, selamlk, cami ve trbe yer alr.

Dikdrgen planl caminin, harim ksm kare planl olup zeri yksek kasnakl tromplu bir kubbe ile rtldr. nnde zeri teras eklinde dzenlenmi kapal bir son cemaat yeri bulunur. Cami i mekannda, ampir slubu hatrlatan sslemelere sahiptir.

Caminin gneyinde yer alan olak Abdi Paa Trbesi, Seluklu tarzna uygun olarak, iki kat halinde yaplmtr.
Orta avludan bir kapyla, dikdrtgen planl harem dairelerine geilir. Bu blmde ayrca hamam, kiler, ahane ve tuvalet gibi ksmlar bulunmaktadr.

Saray blm iki kattan olumaktadr. 366 oda da bu iki kat iinde yer almaktadr. Her odada tatan yaplm ocaklar vardr. Ta duvarlardaki boluklar btn yapnn merkezi bir stma sistemine sahip bulunduunu gstermektedir. Divan salonu 20x3 m. boyutlarndadr. Duvarlar ve taban tatandr. Duvarlar Trk hat sanatnn rnekleriyle, slsle yazlm ayet ve beyitlerle ssldr.

Sarayn ikinci avlusundaki trbe, kesme tatan yaplmtr. Bu sekizgen trbe, Seluklu trbe mimarisi geleneinin tipik rnei olan kmbet eklindedir ve iki katldr. Dtan tamamen (kubbe dahil) kesme tatan yaplm cami ve trbenin pencere kenarlar ve baz yzeyleri aa ve iek tasvir eden Rokoko tarz ilemelerle sslenmitir. Bu trbede olak Abdi Paa, shak Paa ve yaknlar yatmaktadr.

Saray, su ve kanalizasyon ebekeleri, kaloriferli stma sistemiyle birlikte, yalnzca mimari plan bakmndan deil, ayn zamanda ta ustal, duvar sslemeleri bakmndan da sanat tarihilerinin ilgisini ekmektedir. Ne var ki Ruslar, Doubeyazt' igal ettiklerinde, burasn karargah olarak kullanm ve saraya ait kymetli eyalar yanlarnda gtrmlerdir. Bugn, sarayn 13x6,5 metre ebatlarndaki som elik ve kabartmal altn kaplama kaps Moskova Mzesi'ndedir.

Eskiden sarayn olduu yer, sarayn tam ortada bulunduu bir yerleim merkeziydi. Ova tarafnda evler, dier yanlarda camiler, mezarlk ve dier yaplar vard. Fakat bu yaplarn hepsi yklmtr. Saray son yllarda yaplan tamirat ile tamamen yklmaktan kurtarlmtr.

Ancak yaplan restorasyon srasnda 220 yllk sarayn tatan olan ats sac ile kaplanmtr. Tarihi sarayn ta duvarlarna yaplan eklemeler ve sac ile ahap at, ziyarete gelen turistleri akna eviriyor.


Sonu olarak, shak Paa Saray farkl slup ve bezeme ekilleriyle ina edilmi olup, ortaa atolarn anmsatan gsterili bir eser olarak karmza kmaktadr.

Trk mimarisinin en gzel rneklerinden olan shakpaa Saray, Trkistan, Seluklu, Osmanl ve Fars mimari zelliklerini bnyesinde toplar. Camiinin kubbeleri Trkistan kubbeleri gibidir. Saray Topkap Saray'n andrr, kaplar ise Seluklu stilindedir.








Kategoriler: Kaleler, Manzara Seyir Noktalar, Tarihi Kpr, Han ve Dier Yaplar