Anasayfa | ye Girii | ye Ol | Otel Ara | Gezi Rotas Tavsiyelerim | letiim | Knye

  -   







Anadolu  Aksaray
 Gzelyurt-Analipsis Tepesi
 Hasan Da
 Ihlara Vadisi
Otel Ara

Aksaraya 45 km., Ihlara vadisine ise 15 km.uzaklktadr. Doal konumu,XIX.yzyla ait mimarlk rnekleriyle Kapadokya merkezleri arasnda sekin bir yeri vardr. Hristiyanln yaylmas iin alan Nazianuslu Gregor adl din adam Gzelyurtu nemli bir merkez haline getirmitir.

Gzelyurt ve civar gnmzde ok iyi tannan Kapadokya blgesinin tm zelliklerini zerinde toplar. Manastr Vadisi, iki tarafl yksek kayalarn arasnda olan su ve st aalar, ayrca pek ok kiliseler Ihlara Vadisi Analipsis tepesi civarndaki Peri bacalar,Greme, Zelve gibi Kapadokya blgesi yzey ekillerine iyi bir rnektir.

Jeolojik adan volkanik bir yapya sahip olan Gzelyurtda pek ok mesire yeri olabilecek olan ve gzel grntl yerler mevcuttur. naa edilen glet yreye ayr bir gzellik vermitir.

Hasanda eteklerinde kurulmu bulunan Gzelyurt, klimatizm ynnden nemlidir. Deniz seviyesinden 1485 m. yksekliktedir. Burada tam bir yayla havas hkm srer. Bu haliyle blge, ileride yaplacak k turizmi iin bir konaklama merkezi de olabilecek niteliktedir.

klim artlar Gzelyurtta pek ok deiik bitkinin gelimesi iin iyi bir ortam salar. lkbaharla birlikte balayan renk cmb Austos ayna kadar devam eder. Sonbaharda ise ile kavaklk ve stlklerin yan sra eitli meyve aalar ve zm balarnn sararmas ile bambaka bir renge brnr.

Gnmzde Yksek Kilise olarak bilinen ANALPSS TEPESݔ ve civarnda ok miktarda ilenmi obsidiyen (volkanik cam) dan ilenmi ta baltalar ve seramik paralara rastlanmas, blge de Kalkolitik a nsannn burada yaadn gstermektedir.

M.. 2000den itibaren blgede Hititlerin yaadn Gzelyurt ierisinde, Sivrihisar yolu zerinde bulunan Kulakl Tepede iki kale kalnts ve Analipsis Tepesiindeki kilisenin zerinde oturduu duvarlardan anlyoruz. Yine Mamasun baraj gl evresinde Hitit yaztlar ve kabartmalar vardr.

Gzelyurtun da iinde bulunduu blge M.. VI. yy. da Pers mparatorluuna katlmtr. Bu dnemde zaten var olan Feodal sistem daha da gelimi, kle sat hzlanm, bir yandan da blgede Pers Ategedeleri grlmeye balanmtr. Persler, Kapadokya insann kltrel ve dini adan ylesine etkilemitir ki, Byk skender in blgeyi igalinde, skendere boyun emeyerek Pers soylularndan birini kral kabul ettiler. M.. 332 ylnda Kapadokya kralln kurdular. Bu dnemde halk siyasi olaylarda da daima Persleri desteklemilerdir.

Hititlerin ok tanrl dinlerinden sonra, bu yllarda atee tapmay ve Tanrya inan birletiren psistaryo dini ortaya kt. Bu din, byk toprak faaliyetleri arasnda rabet grd .M.. 17. yy. da blge Roma mparatorluu topraklarna katld. Fakat kral gcndeki dini liderlerin (rahipler) ynetimi M.S. 2. yy. a kadar azalarak da olsa devam etmitir.

Bu sralarda kle durumunda bulunan halk arasnda St. Paulun blgeye getirdii Hristiyanlk hzla yaylmaya balad. Hristiyanlk ilk yllarda byk tepki grd. mparatorluk tarafndan resmi din olarak kabul edilinceye kadar bu dine inananlar, ncelikle Gzelyurt ve evresi, Ihlara Vadisi, Peristrema Vadisi, Soanl gibi yerlerde saklanmlardr.

Zaman iinde Hristiyanlk bu blgede de Pagan dini ve Pers kkenli geleneklerden etkilenerek yeni bir anlaya dnt. Zaten tarihin balangcndan beri ok deiik Kltr ve dinlerin geiine sahne olan blgede bu durum kanlmazd.

Gzelyurtlu Gregorius Teologos ve Kayserili Basilus, birlikte ortaya koyduklar fikirlerle zaman iinde ortodoks mezhebinin kurucular durumuna gelmiler, buna bal olarak da ilk manastr hayat Gzelyurtta balamtr. mparator Teodosius tarafndan Gzelyurtta 385 ylnda Gregorius Teologos adna bir de kilise yaptrlmtr. Oul Gregorius, 329 ylnda Arianzos ad verilen iftlikte domutur.

VIII. ve IX. yy. larda Mslman Araplar Bizans zerine yaptklar aknlar srasnda toroslar, Kilikya geidinden aarak Melendiz ovasna iniyorlard. Arap yol haritalarnda Gzelyurt (Qualuari) Melendiz ovasnda bir istasyon olarak gsterilir.

Romann din zerindeki basks, konoklast akmn balamasna sebep olmutur. Bu dnemde Aziz Gregoriosun ortaya koymu olduu dini sistem o kadar kuvvetlidir ki, blge bu hareketten yara almadan kurtulmu ve konoklast akma kar olan Hristiyan din adamlarna snak olmutur.

XII. yy. da Anadoluya hakim olan Seluklular, topra ilemeyiiyi bilen Rumlarn gn nlemek iin baz imtiyazlar tandlar. Bylece Hristiyan ve Mslman halk bir arada yaamaya baladlar. Belisrmada bulunan St. Georges (Krk Damalt) Kilisesi buna iyi bir rnektir. Burada bulunan Freskde, blgenin o dnemdeki beylerbeyi olan Basil Gyakupos, Trk kyafetleri iinde resmedilmi ve freskin kitabesinde Sultan II. Mesut iin ok yksek ve ok asil bir sultan olarak sz edilmektedir.

1470 ylnda Osmanl hakimiyetine giren Gzelyurt, bir mddet iin Eratna ve Karaman beyliklerinin de topra olmu, yine bu sralarda Mool aknlarna uramtr.

Osmanl dneminde, Gzelyurttaki hristiyan nfus, Lozan antlamasna kadar, daima Seluklular dneminde buraya yerletirilen mslman nfustan fazla olmutur. 1815 ylnda yaplm bir nfus saymnda hristiyanlarn oturduu 300 hane ve 100den fazla kilise olduu tespit edilmitir. Buna karlk, Mslmanlara ait cami vardr. Bu haliyle Gzelyurt, ok eskiden beri gelmekte olan ve kltrel geleneklerini srdren bir Rum kydr.

XIX. yy.da hristiyanlar, Seluklu dneminde daha nce bir takm ayrcalklara sahip olmalar ve Osmanl zamannda kapitlasyonlardan yararlanmalar, ayrca askere gitmemeleri sebebiyle ekonomik stnl ellerinde bulunduruyorlard. Gzelyurttaki Rumlarn byk ounluu arazinin verimsiz olmas sebebiyle byk ehirlerde i yapmlar ve ok zengin olmulardr. Bu gelirlerin memlekete aktarlmas neticesinde, nemli bir dini merkez olan Gzelyurt blge ticaretini elinde tutar hale gelmitir.

1924 Mbadelesinden ksa bir sre nce, kilise Osmanl Devletinden ald zel izinle para bastrd. Kilisenin kontrol ve garantisi altnda 1 kuru, ve 10 para olarak tedavle kan bu parann zerinde Aziz Gregoriusun resmi bulunuyor; Rumlarn yansra Trkler de kullanyorlard. Mbadele ile Yunanistana giren Rumlar, Kavala yaknlarnda Nea Kalvari adyla yeni bir ky kurmular ve Gzelyurttaki kilisenin aynsn oraya ina ederek, buradan gtrdkleri kutsal eyalarn tehir edildii bir mze kurmulardr. Bugn, g edenler ve hala hayatta kalanlarla onlarn ocuk ve torunlar Gzelyurtu ziyarete gelmekte ve bir bayram havasyla karlanmaktadr.

Rumlarn g etmesiyle birlikte Yunanistandan gelen Trk gmenlerde Rumlardan kalan evlere yerletirilmitir.

Gzelyurt ta bulunan kiliseler Yksek Kilise (Analipsis Tepesi), Kzl Kilise, Silvili Kilise, Ahmatl Kilise ve ko Kilisesi dir. Ayrca 1891 tarihinde kilise olarak ina edilen ve halen cami olarak kullanlan kitabeli bir yap da Gzelyurt a ayr bir zellik katmaktadr.


Aziz Gregorius Kilisesi

Gzelyurt ile merkezindeki Hristiyanlk dnemi eserlerinden olup, Ortodoks alemi iin byk nem tamaktadr. M.S. 385 ylnda kapal ha plannda ina edilmitir. Daha sonra eitli ilave ve tamiratlarla deiiklie urayan kilisenin, an kulesi minare haline getirilerek camiye evrilmitir.

Aziz Anargiros Kilisesi

Gzelyurt ile merkezindedir. Kapal ha plannda olan kilise, kubbeleri ve kolonlor dahil olmak zere tm kayaya oyularak yaplmtr.

Kilise, son olarak 1884 ylnda onarm grmtr. Kubbesindeki 1887 tarihinden, fresklerinin onarmndan yl sonra yapld anlalmaktadr.

Sivili Kilise

Kasaba iinde kayadan oyma bir kilisedir. Kubbede, ortada Hz. sa ile Hz. Meryem'in, kenarlarda havarilerin portreleri yer almaktadr.





Kategoriler: Antik Kentler ve ren Yerleri, Dini Mekanlar, Kyler, Maaralar, Manzara Seyir Noktalar, Tarihi Kpr, Han ve Dier Yaplar, Trekking (Doa Yry) Parkurlar